stawki VAT, VAT na usługi, VAT w budownictwie
A A A

Poradnik VAT nr 19 (451) z dnia 10.10.2017

Problemy z opodatkowaniem usług twórców i artystów

Spółka otrzymuje faktury za przeniesienie autorskich praw majątkowych ze stawką VAT 8% lub 23%. Która stawka VAT jest prawidłowa?

1. Przeniesienie praw autorskich - ustalenie stawki VAT

Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 23%, jednakże zarówno w treści ustawy o VAT, jak i przepisach wykonawczych, dla niektórych czynności przewidziano obniżone stawki podatku. Obniżoną do 8% stawkę podatku stosuje się do wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o VAT w poz. 181 "Usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania" (bez względu na symbol PKWiU).

W myśl art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 880 ze zm.), przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są m.in. utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe). Ponadto, w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa z utworu pierwotnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 28 stycznia 2016 r., nr IPPP2/4512-1031/15-4/KOM wskazał, iż: "(...) W prawie autorskim mamy do czynienia z dwoma rodzajami praw: autorskimi prawami osobistymi oraz autorskimi prawami majątkowymi. Zasadą jest, że z utworu może korzystać lub nim rozporządzać tylko osoba uprawniona. Najczęściej będzie to sam twórca lub - jeżeli z mocy ww. ustawy autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca, (...) osoba, która je nabyła lub na rzecz której została ustanowiona licencja. (...)"

W myśl art. 8 ust. 1-3 ww. ustawy prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

Stosownie do wyjaśnienia zawartego w ww. interpretacji, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy:

  • mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),
     
  • stanowić przejaw działalności twórczej,
     
  • posiadać indywidualny charakter.

Jednocześnie wskazać należy, że w myśl postanowień rozdziału 5 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autorskie prawa majątkowe do utworu mogą przejść na inne osoby na podstawie umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub na podstawie umowy o korzystanie z utworu, zwanej licencją.

Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. W przypadku natomiast, gdy w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu (art. 43 ustawy).

2. Stanowisko organów podatkowych

Kwestia ustalenia prawidłowej stawki VAT z tytułu przeniesienia praw autorskich oraz praw do artystycznego wykonania wzorów nadruków na tkaniny była przedmiotem rozważań Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 6 września 2017 r., nr 0114-KDIP4.4012.221.2017.2.MPE.

Czytamy w niej m.in.: "(...) świadczenie przez Wnioskodawczynię jako twórcę, usługi polegającej na wykonaniu projektów nadruków na tkaniny wraz z przeniesieniem praw autorskich oraz udzielenie licencji na wzory, wynagradzanych w formie honorarium, będzie opodatkowane stawką w wysokości 8% na podstawie art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 i poz. 181 załącznika nr 3 do ww. ustawy o VAT (podkreślenie redakcji). Tym samym zasadnym jest stosowanie obniżonej 8% stawki podatku VAT do usługi wykonania projektu nadruku na tkaniny oraz tej samej 8% stawki do czynności przeniesienia praw autorskich. W sytuacji otrzymania przez Wnioskodawczynię honorarium wyłącznie za przekazanie licencji/praw autorskich do stworzonego projektu zastosowanie znajdzie obniżona stawka podatku VAT w wysokości 8% na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy w związku z poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy. (...)"

Analogicznie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2017 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.232.2017.2.SM. Rozstrzygana przez Dyrektora KIS sprawa dotyczyła podatnika świadczącego usługi projektowe. Wskazał on, że dla zakwalifikowania określonego rezultatu działalności architektonicznej lub architektoniczno-urbanistycznej (np. projektu architektonicznego) jako przedmiotu prawa autorskiego konieczne jest spełnienie przesłanek utworu określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tzn. aby był on przejawem działalności twórczej oraz miał indywidualny charakter. Jak podkreślił, tylko w razie spełnienia tych przesłanek przysługują twórcy zarówno autorskie prawa osobiste, jak i autorskie prawa majątkowe, w szczególności zaś wynagrodzenie za korzystanie z utworu. Cecha indywidualności przejawia się w samym procesie twórczym i oznacza oryginalność, niepowtarzalność.

Dyrektor KIS wyjaśnił, iż: "(...) nie każdy projekt architektoniczny lub architektoniczno-urbanistyczny spełnia przesłanki utworu w rozumieniu ww. ustawy. Dotyczy to w szczególności projektów będących powieleniem innych projektów, a więc niebędących rezultatem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, jak również projektów typowych, zawierających powtarzalne, nieoryginalne rozwiązania architektoniczne. Projekty takie nie podlegają ochronie autorskoprawnej na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

(...) należy stwierdzić, że skoro (...) projekty architektoniczne Wnioskodawca wykonuje jako twórca i artysta w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a przedmiotem sprzedaży są indywidualne projekty architektoniczne wraz z przeniesieniem autorskich praw do tych projektów, za które Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w formie honorarium, to czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki 8% na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy. (...)"

Preferencyjna 8% stawka VAT nie będzie miała natomiast zastosowania w przypadku gdy utwór powstaje w ramach funkcjonowania np. osoby prawnej (spółki z o.o.). W takim przypadku, zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach zawartym w interpretacji indywidualnej z dnia 21 października 2016 r., nr IBPP2/4512-572/16-2/BW: "(...) de facto jest on kreowany przez osoby fizyczne, przez tę osobę prawną zatrudnione, np. w charakterze pracowników albo przyjmujących zamówienie na podstawie umowy (podkreślenie redakcji). (...)"

Przedmiotem interpretacji było ustalenie, czy spółka zatrudniająca twórcę i sprzedająca wykonywane przez niego projekty wraz z przeniesieniem praw autorskich przez twórcę, może korzystać z 8% stawki VAT. Powołując się na przepisy art. 12 oraz art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dyrektor KIS uznał, iż twórcy przysługują autorskie prawa osobiste obejmujące przede wszystkim prawo autora do wiązania z dziełem jego nazwiska. Prawo to nigdy nie wygasa i jest, z natury rzeczy, niezbywalne, nie można się go zrzec ani przenieść na inną osobę. Drugi rodzaj praw autorskich to prawa majątkowe, które mogą przysługiwać w niektórych sytuacjach również osobom innym niż twórca utworu z mocy ustawy lub z mocy stosownej umowy cywilnoprawnej. Dotyczy to np. autorskich praw majątkowych pracodawcy, którego pracownik stworzył utwór. Zatem, według organu, pierwotne nabycie majątkowych praw autorskich może przysługiwać podmiotowi innemu niż twórca. Jednakże twórcą, w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest osoba lub grupa osób, która stworzyła dany projekt. W tym zakresie stwierdzono, że:

"(...) Wnioskodawca niewątpliwie nie jest osobą fizyczną. Na podstawie zawartej z architektem umowy (zlecenia) na wykonanie projektu wnętrza będzie Wnioskodawcy przysługiwało autorskie prawo majątkowe do projektu stworzonego przez architekta. Jednakże nie będzie mu przysługiwało autorskie prawo osobiste, a w szczególności prawo do autorstwa utworu (projektu). Niespełniona więc będzie przesłanka do uznania Wnioskodawcy za twórcę w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że do usług przeniesienia majątkowych praw autorskich do opisanego we wniosku projektu nie ma zastosowania art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym nie ma zastosowania stawka podatku VAT 8%.

W konsekwencji przedmiotowe usługi powinny być opodatkowane stawką podatku VAT w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT. (...)"

Również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w przytoczonej na wstępie interpretacji indywidualnej z 28 stycznia 2016 r. wskazał, iż podatnikowi (spółce jawnej) nie przysługują autorskie prawa osobiste, a w szczególności prawo do autorstwa utworu. Ustalono, iż w analizowanej sprawie spółka zatrudniając współpracowników występowała w roli pracodawcy, co oznacza, iż: "(...) przysługują jej z mocy ustawy prawa majątkowe do stworzonego przez wspólnika lub grupę współpracowników wypełniających obowiązki wynikające ze stosunku pracy utworu w postaci artykułu lub projektu znaku graficznego, które są końcowym efektem konkretnego rozwiązania marketingowego zamówionego przez stronę zawartej umowy. (...)

Zatem zarówno wynagrodzenie za wykonanie rozwiązania marketingowego, które zgodnie ze wskazaniem Wnioskodawcy, obejmuje stworzenie koncepcji akcji marketingowej obejmującej: nazwę akcji, harmonogram, budżet, cele, sposób realizacji oraz wytworzenie utworów użytych do jej przeprowadzenia, jak i za przeniesienie majątkowych praw autorskich do tegoż rozwiązania, podlegać będzie opodatkowaniu stawką podatku od towarów i usług w wysokości 23%, na mocy art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy. (...)"

Reasumując

Usługi twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, podlegają - co do zasady - opodatkowaniu 8% stawką VAT.

Obniżona stawka VAT nie może być natomiast stosowana w przypadku usług, które nie są świadczone przez twórców (świadczą je podmioty niemające autorskich praw osobistych do utworu). Dotyczy to np. autorskich praw majątkowych pracodawcy, którego pracownik stworzył utwór.

www.StawkiVAT.pl:

 Więcej na stronie www.PodatekVAT.pl - sprawdź!
www.PodatekVAT.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

październik 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
26
27
28
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
PODATEK VAT - zasady rozliczania i weryfikacji
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.